کتاب کودکان از منظر بزرگان

اجتماعی فرهنگی, اخبار دیدگاهتان را بیان کنید

برگ سبزی تحفه ی درویش

jeld 111331.jpg

مقدمه:

         به موازات افزایش روز افزون جمعیت و پیشرفت های لحظه به لحظه­ ی فنّاوری جدید، مشکلات روحی و روانی انسان ها نیز به سرعت افزایش یافته و بسیاری از خانواده ها را به مراکز درمانی و مشاوره ای کشانده است. در این میان کودکان امروزِ ما، در معرض آسیب های روانی بیشتری قرار گرفته اند؛ پس باید برای التیام دردهای روانی آن ها، چاره ای اساسی اندیشید. یکی از راه هایِ معقول و منطقیِ درمانِ این پدیده ی خطرناک، جست و جوی راه چاره و درمان از میان محتوای آرای تربیتی اندیشمندان سرزمین خودمان است. در این راستا این کتاب به جست و جوی راه های تنظیمِ بهداشت روانی کودکان در میان آرای تربیتی چهار اندیشمندِ ایران اسلامی یعنی، ابن سینا، امام محمد غزالی، فارابی و خواجه نصیر طوسی پرداخته است زیرا که آرای تربیتی هر کدام از این بزرگان، در زمانه و حتا مدت ها بعد از زمانِ خویش، التیام بخش روح نا آرام افراد جامعه بوده است. البته نباید از نظر دور داشت که برای تقلیل رنج های روانی کودکان و تقویت بهداشت روانی آن ها باید کارهای وسیع و عمیقی در سطوح مختلف جامعه، بر اساس مقتضیات زمان، انجام پذیرد.

در باره ی علت انتخابِ چهار دانشمند مورد بحث باید گفت: ابونصر محمدبن محمد فارابی معروف به معلم ثانی (۲۶۰ – ۳۳۹ ق) نخستین دانشمند ایرانی است که در دوران پس از اسلام، در باره ی تعلیم و تربیت اظهار نظر عالمانه کرده است.  از دیدگاه او، هدفِ تعلیم و تربیت، اعتدال در قوای شهویه و غضبیه و انقیاد آنها نسبت به عقل است. بنابراین،‌ ساختن شخصیت معتدل که قوه ی عاقله و ناطقه ی آن بر قوای دیگر حاکمیت داشته باشد؛ هدف اخلاق و تعلیم و تربیت است. ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابوعلی سینا و ابن سینا و پور سینا ( ۳۵۹ – ۴۱۶ ق) از مشهورترین و تاثیرگذارترین دانشمندان ایران است. در برخی منابع نام کامل او با ذکر القاب چنین آمده : حجه ‌الحق شرف‌الملک شیخ الرئیس ابو علی حسین بن عبدالله بن حسن ابن علی بن سینا البخاری. بوعلی سینا را باید جانشین بزرگ فارابی و شاید بزرگ‌ترین نماینده ی حکمت در تمدن اسلامی بر شمرد. از ویژگی های مهم آرای تربیت ابن سینا ، اعتقاد به تعلیم و تربیت متناسب با رشد کودک است، مراحلی که از سخنان وی استفاده می شود شش مرحله است که مورد بحث قرار خواهد گرفت. امام محمد غزالی  (۴۵۰ – ۵۰۵ ق) فیلسوف، متکلم و فقیه ایرانی و یکی از بزرگترین مردان تصوف است که در مورد تعلیم و تربیت به ویژه تربیت کودک صاحب نظر است، وی بخشی از کتاب های احیاء علوم الدین، کیمیای سعادت و نیز عمده مسائل رساله ی ایهاالولد و الادب فی الدین را به این موضوع اختصاص داده است. او معتقد است که هر کودکی با فطرت سالم و معتدل به دنیا می آید اما پدر و مادرش او را به طرف رذایل یا فضایل سوق می دهند.  ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی مشهور به خواجه نصیرالدین (۵۹۷-۶۷۲ ق) ، شاعر، فیلسوف، متکلم ، فقیه، دانشمند، ریاضیدان و منجم بزرگ ایرانی است. کنیه‌اش ابوجعفر و به القابی چون نصرالدین، محقق طوسی، استاد البشر و خواجه شهرت دارد. اصول روان شناختی خواجه نصیر برگرفته از اندیشه های ابن مسکویه و ابن سیناست که عبارت اند از: عادت ظهور تدریجی قوا، تفاوت های فردی، علل رذایل اخلاقی و رابطه ی متقابل بدن و شخصیت. در اصول تربیتی خواجه آمده است که با پیروی از طبیعت می توان به تربیت انسان پرداخت و بهداشت روانی او را تأمین ساخت.

در این پژوهش کوشش شده است تا با تمرکز بر آرای تربیتی چهار دانشمندِ فوق الذکر،  به بررسی شیوه های تحصیل و تقویت بهداشت روانی کودکان، نظیرِ راه های برخورداری آن ها  از سلامت روح، شادابی، تعادل روانی، ثبات رفتاری، خوش اخلاقی، صبر و شکیبایی و… پرداخته شود.در همین جا،  بر خود لازم می دانیم که  از همه ی کسانی که به اشکال مختلف، نگارندگان را در راه انجام این پژوهش یاری نموده اند، تقدیر و تشکر کنیم. از جمله ی اینان، استاد فرهیخته و گرانمایه جناب دکتر داوود یحیایی است که در مراحل مختلفِ انجام کار، راهنمایی های ارزنده کردند. در پایان، از خوانندگان و صاحبنظران عزیز ی تقاضا داریم که با تذکرات،  ایرادات و انتقادات خویش، ما را در جهت اصلاح و تکمیل این پژوهش یاری دهند.

و همه ی توفیق ها از جانب خداست

عباس عاشوری نژاد و حسن رستمی

دیدگاهتان را بیان کنید


Designed by : S.Parhizkary